KHI TRƯỞNG THÀNH LÀ HÀNH TRÌNH BUÔNG BỎ
Người ta hay nhầm trưởng thành là thêm vào: thêm tuổi, thêm tiền, thêm chức vụ, thêm mối quan hệ.
Nhưng càng đi qua giông bão, mới hiểu: Trưởng thành thật sự là quá trình buông bỏ thực sự.
Buông cái tôi ồn ào. Buông nhu cầu phải đúng. Buông sự cố chấp muốn mọi thứ theo ý mình. Buông cả những cảm xúc tiêu cực mình ôm như báu vật.
1. Vì sao "buông" lại khó hơn "nắm"?
Vì cái tôi là đứa trẻ lên 3 sống trong mỗi chúng ta. Nó thích được chú ý, thích được khen, sợ bị sai, sợ bị bỏ rơi.
Nắm giữ giúp cái tôi thấy mình tồn tại. "Tôi đúng" = "Tôi có giá trị". "Tôi thắng" = "Tôi an toàn".
Trong một cuộc họp, đồng nghiệp chỉ ra lỗi sai của bạn. Não bạn chưa kịp nghĩ, miệng đã bật ra: "Nhưng mà tại vì..."
Cái "nhưng mà" đó không bảo vệ công việc. Nó chỉ bảo vệ cái tôi. Cái tôi thà để dự án hỏng, còn hơn nhận mình sai.
Buông, nghĩa là chấp nhận: "Mình có thể sai. Và mình vẫn ổn". Nghe đơn giản, nhưng là cuộc chiến với bản năng gốc rễ nhất của con người: bản năng sinh tồn của bản ngã.
2. Tâm lý của một người đã thực sự buông bỏ trông như thế nào?
Họ không trở thành người "ba phải", nhu nhược. Ngược lại, họ vững như núi. Nhưng là núi biết cúi đầu trước gió.
Dấu hiệu 1: Không còn nhu cầu chứng minh mình đúng
Trước kia: Tranh luận đến cùng. Thức trắng đêm để soạn tin nhắn phản bác. Thắng rồi vẫn ấm ức.
Sau khi buông: Nghe xong, gật đầu: "Ừ, góc nhìn của anh hay. Để em nghĩ thêm".
Vì họ hiểu: Đúng sai là tương đối. Bình yên là tuyệt đối. Họ chọn bình yên.
Dấu hiệu 2: Không bị cảm xúc tiêu cực dắt đi
Trước kia: Ai chê một câu, buồn cả tuần. Ai ngó lơ, nghĩ "chắc họ ghét mình".
Sau khi buông: Cảm xúc vẫn đến. Giận vẫn giận. Tủi vẫn tủi. Nhưng họ nhìn nó như nhìn mây bay qua trời. "À, mình đang giận". Rồi để nó đi. Không đồng hóa mình với cơn giận: "Tôi là người nóng tính" → "Tôi đang có một cơn giận".
Dấu hiệu 3: Thấy được nỗi đau đằng sau sự cố chấp của người khác
Trước kia: "Sao mẹ cứ bắt mình phải theo ý mẹ? Mẹ cổ hủ, cố chấp!"
Sau khi buông: "À, mẹ sợ. Mẹ lớn lên trong đói khổ nên mẹ sợ con mình khổ. Sự kiểm soát của mẹ là một dạng tình yêu vụng về".
Khi bạn buông được đúng sai, bạn bắt đầu thấy được sự thật: Đằng sau mọi cố chấp là một nỗi sợ. Đằng sau mọi giận dữ là một tổn thương.
Một thân chủ của tôi, 42 tuổi, giám đốc, tìm đến tham vấn vì "không ngủ được 3 tháng".
Lý do: Mâu thuẫn với con trai 17 tuổi. Thằng bé đòi nghỉ học, đi học làm nhạc.
Suốt 3 tháng, hai cha con chiến tranh lạnh. Anh Minh đưa ra 100 lý do "con sai rồi":
"Bố đi lên từ nghèo khó mới hiểu học là con đường duy nhất"
"Làm nhạc thì tương lai mịt mù"
"Bố đúng. Bố từng trải. Con phải nghe bố".
Một đêm, anh kiệt sức. Anh hỏi tôi: "Tôi sai ở đâu?"
Tôi chỉ hỏi lại: "Nếu tối nay con anh tai nạn mất, điều cuối cùng anh muốn nói với nó là gì? Là 'Bố đúng, con sai' à?"
Anh chết lặng. Rồi khóc như một đứa trẻ.
Tuần sau anh quay lại. Anh kể:
"Tối đó tôi về, gõ cửa phòng nó. Tôi chỉ nói: 'Bố xin lỗi. Bố sợ mất con. Sợ con khổ như bố ngày xưa. Nỗi sợ của bố không phải là con đường của con. Nếu đây là ước mơ của con, bố ủng hộ. Bố sai rồi. Bố chỉ cần con hạnh phúc'".
Thằng bé ôm bố khóc. Lần đầu tiên sau 5 năm.
"Em không cần nó đổi ý. Em chỉ cần nó biết, dù nó chọn gì, nhà vẫn chờ nó. Đêm đó em ngủ ngon lần đầu sau 3 tháng".
Buông cái tôi "người cha từng trải"*: Anh dám nhận "Bố sợ", "Bố sai". Người mạnh mới dám yếu.
Buông nhu cầu "con phải đúng ý mình"*: Anh tách được tình yêu và kiểm soát. Yêu là mong con hạnh phúc, không phải mong con giống mình.
Buông cảm xúc tiêu cực "giận, thất vọng". Anh nhìn sâu hơn, thấy dưới cơn giận là nỗi sợ mất con. Ôm được nỗi sợ, cơn giận tự tan.
Sau buổi đó, con anh không bỏ học. Nó nói: "Vì bố tin con, nên con không muốn bố thất vọng. Con sẽ vừa học vừa làm nhạc".
Bạn thấy không? Khi bạn buông nắm đấm, người ta mới dám mở lòng bàn tay.
4. Buông bỏ không phải là thua. Buông bỏ là tự do
Buông cái tôi, bạn được là mình, không cần diễn.
Buông đúng sai, bạn có thêm bạn, bớt đi kẻ thù.
Buông cố chấp, bạn thấy được 100 con đường khác thay vì đâm đầu vào tường.
Buông cảm xúc tiêu cực, bạn trả lại trái tim sự nhẹ nhõm vốn có.
Trưởng thành không phải là bạn xây được bức tường cao bao nhiêu.
Mà là bạn dám dỡ xuống bao nhiêu viên gạch để gió có thể đi qua, và người khác có thể bước vào.
Chúng ta hãy cùng nhau tập buông, bắt đầu từ hôm nay
Buông không phải sự kiện. Buông là luyện tập. Mỗi ngày một chút.
1. *Khi tranh cãi*: Thay "Anh sai rồi" bằng "Em hiểu ý anh. Còn góc này, anh nghĩ sao?".
2. *Khi bị chê*: Hít 3 hơi. Tự hỏi: "Câu này 10% đúng không?". Nếu có, cám ơn. Nếu không, cho qua. Đừng ôm rác vào người.
3. *Khi cố chấp*: Hỏi mình: "Mình muốn thắng, hay mình muốn chuyện này được giải quyết?". Hai cái đó khác nhau.
Cái tôi giống như nắm cát. Nắm càng chặt, cát càng chảy ra.
Xòe tay ra, bạn vẫn còn cát. Và có thêm cả bầu trời.
Hành trình trưởng thành, cuối cùng, là hành trình từ "Tôi muốn" sang "Tôi sẵn sàng".
Sẵn sàng sai. Sẵn sàng thua. Sẵn sàng không biết. Sẵn sàng yêu thương cả khi người kia chưa dễ thương.
Và ngày bạn sẵn sàng buông, là ngày bạn thực sự tự do.
