Can thiệp sớm

“Lâu nhớ mau quên” chỉ là phần nổi của tảng băng. Chậm phát triển trí tuệ – IDD – là tình trạng não bộ con xử lý thông tin chậm hơn, nông hơn và rời rạc hơn so với tuổi. Con không “cố tình không nhớ”. Não con thực sự không giữ được. Nhiều cha mẹ đau nhất không phải vì con chậm. Mà vì cả xã hội dán nhãn “nó khờ, nó đần, bố mẹ không biết dạy”. Không ai thấy 100 lần mẹ dạy con số 1, quay đi con quên ngay. Nỗi đau đó, chỉ người trong cuộc mới hiểu. Dưới góc độ chuyên gia, chậm phát triển trí tuệ bộc lộ ở 3 trục chính: Nhận thức – Thích ứng – Tuổi vận động & ngôn ngữ. 1. TRỤC NHẬN THỨC: “DẠY 100 LẦN VẪN NHƯ TỜ GIẤY TRẮNG”

ADHD – Rối loạn Tăng động Giảm Chú ý – không phải “con nghịch”, “con hư”, “không được dạy”. Đó là một rối loạn phát triển thần kinh. Não con thiếu chất dẫn truyền dopamine và norepinephrine. Hậu quả: Con như chiếc xe Ferrari gắn động cơ phản lực, nhưng lại hỏng phanh, hỏng vô lăng và không có bản đồ. ADHD hiếm khi đi một mình. 70% trẻ ADHD kèm theo chậm nói, rối loạn ngôn ngữ, 30% kèm khó khăn học tập, 20% đi cùng rối loạn phổ tự kỷ. Không can thiệp, hậu quả không dừng ở điểm 4 Toán. Nó theo con đến năm 30 tuổi. Dưới đây là 9 hậu quả tôi gặp mỗi ngày tại phòng khám. Đọc xong, nhiều cha mẹ sẽ thốt lên: “Trời ơi, y chang con mình”. 1. CON LÀ “THỎI NAM CHÂM HÚT TAI NẠN” – VÌ NÃO KHÔNG CÓ NÚT PAUSE Cơ chế: Vỏ não trước trán của trẻ ADHD phanh không kịp. Thấy là làm. Không kịp nghĩ “nếu mình chạy ra đường thì sao”.    Một phụ huynh chia sẻ “Đi siêu thị nó thấy quầy đồ chơi là lao đi như tên bắn, không nhìn trước sau. 3 lần xém bị xe đẩy hàng tông. Đi công viên, nó trèo lên cầu tuột cao nhất rồi nhảy xuống đất luôn, không leo thang. Em tim rớt ra ngoài”.  _Bình thường_: Trẻ 4 tuổi thấy hồ nước sẽ dừng lại, chỉ trỏ.  _Trẻ ADHD_: Thấy hồ là chạy thẳng xuống, vì não chỉ xử lý “nước = vui”, không xử lý “sâu = nguy hiểm”.

“Tiếng Mẹ ơi” đầu tiên của con là bản nhạc hay nhất đời cha mẹ. Nhưng nếu 2-3 tuổi vẫn chỉ nghe con ê a, chỉ trỏ, kéo tay... thì nỗi lo đó lớn đến mức khiến cha mẹ phải mất ngủ. Chậm nói không phải lúc nào cũng là tự kỷ. Nhưng chậm nói luôn là tín hiệu SOS từ não bộ. Phát hiện ở mốc 18 tháng và 30 tháng là hai “cửa sổ vàng” hoàn toàn khác nhau. Dưới góc độ chuyên gia, tôi không liệt kê lý thuyết. Tôi cho cha mẹ “camera soi chiếu” từng tháng tuổi. Nếu con bạn rơi vào 1 mốc dưới đây, đừng chờ “nó tự biết nói”. TRƯỚC 12 THÁNG: MẤT GỐC TỪ ÂM THANH ĐẦU TIÊN 1. 4 tháng: Im lặng như tờ  _Trẻ thường_: Nằm chơi tự phát ra “a..gừ..ư..” khi thấy mẹ, khi đạp chân. Đó là con đang “tập nói”.  _Trẻ chậm nói_: Cả ngày im phăng phắc. Mẹ cù lét, làm trò, con không “đáp lời” bằng âm thanh. Giống như đài radio bị mất sóng.  Một phụ huynh chia sẻ: “4 tháng nó không ê a gì hết. Em tưởng nó ngoan. Ai dè 2 tuổi vẫn chưa nói. Giá như em biết sớm hơn”. 2. 9 tháng: Không có “ba ba, ma ma” vô nghĩa _Trẻ thường_: Bập bẹ “ba ba, ma ma, da da” suốt ngày dù chưa hiểu nghĩa. Đây là bài tập khởi động cho lưỡi và môi.  _Trẻ chậm nói_: Đến 9 tháng vẫn chỉ khóc và cười. Không có chuỗi phụ âm + nguyên âm nào. Mẹ gọi “ba kìa”, con im.  _Dấu hiệu đỏ kèm theo_: Gọi tên không quay lại, không giao tiếp mắt. 3. 12 tháng: Không có từ đơn có nghĩa đầu tiên  _Trẻ thường_: Nói rõ “ba, mẹ, măm, bế” khi cần. Thấy chó nói “gâu gâu”.  _Trẻ chậm nói_: 12 tháng vẫn “zero từ”. Muốn gì chỉ khóc và kéo tay mẹ đến. Đưa con gà đồ chơi, hỏi “gà đâu”, con không nói “gà”, không nhại theo.  _Test nhanh_: Đặt 3 đồ vật quen thuộc: banh, xe, sữa. Hỏi “banh đâu”. Trẻ thường nhìn hoặc ê a. Trẻ chậm nói không phản ứng. 12-24 THÁNG: GIAI ĐOẠN BÙNG NỔ NGÔN NGỮ NHƯNG CON "ĐỨNG YÊN" 4. 18 tháng: Vốn từ dưới 15 từ đơn

Sau buổi đánh giá ban đầu, ở tuần đầu tiên Khai Tam Parc sẽ tiến hành đánh giá lại toàn bộ các mặt sau của trẻ: Khả năng nhận thức, Ngôn ngữ, Hành vi, Giao tiếp, Tình cảm-cảm xúc, Tập trung chú ý Vận động thô  Vận động tinh 

Khai Tam Parc xin gửi đến phụ huynh lịch khám sàng lọc tại trung tâm như sau Ngày khám: Từ thứ 2-thứ 7 hàng tuần Giờ khám: 18h-20h Người khám: Th.s tâm lý Trần Uyên Liên hệ: 091 4050 900 (Ms Thy)

Học phí can thiệp tại Khai Tam Parc là bao nhiêu?

Cha mẹ và nhà chuyên môn có thể dựa vào những dấu hiệu dưới đây để nhận biết rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

THỰC ĐƠN KHAI TAM PARC Thực đơn Khai Tam Parc năm 2025 là tổng hợp những món ăn được các bé yêu thích trong suốt thời gian qua. Nhằm mang lại cảm giác ngon miệng và trải nghiệm háo hức cho các con vào bữa ăn tại trường. Các món ăn đa dạng, gần gũi, mang lại cảm giác thân thuộc như bữa cơm mẹ nấu ở nhà với đầy đủ chất dinh dưỡng trong từng khẩu phần ăn của bé. Khai Tam Parc rất chú trọng đến khâu lựa chọn nguồn nguyên liệu sạch, an toàn cũng như khâu bảo quản thực phẩm và khâu chế biến. Để bữa cơm của các con thực sự ngon và lành! Nên ba mẹ có thể hoàn toàn yên tâm về bữa cơm của con tại trường ba mẹ nhé.

Một phụ huynh chia sẻ: "Thưa cô, con em ở lớp không ngồi yên, cô giảng không nghe. Nhưng về nhà xem YouTube 2 tiếng không chớp mắt. Vậy có phải tăng động không cô?"  Đây là câu hỏi tôi nhận được mỗi tuần. Và câu trả lời là: *RẤT CÓ THỂ*. Vì ADHD không phải “không tập trung được”. Mà là “không điều khiển được sự tập trung”.  Não trẻ ADHD như chiếc đèn pin hết pin: Nó có thể sáng rực với thứ con thích – tivi, game, lego. Nhưng lại tắt ngúm với thứ con thấy chán – học bài, ngồi ăn, nghe giảng.  Dưới đây là 11 dấu hiệu cốt lõi kèm theo các tình huống thật mà Khai Tâm chúng tôi đã khám sàng lọc. Cha mẹ đọc xong sẽ biết có nên đưa con đi đánh giá hay không. 1. GIAO TIẾP MẮT KÉM – NHÌN MẸ CHƯA ĐƯỢC 3 GIÂY Biểu hiện: Mắt con liếc ngang liếc dọc, đảo liên tục. Mẹ đang nói, con nhìn đồng hồ, nhìn ra cửa, nhìn tay mẹ. Kêu “Nhìn mẹ nè”, con nhìn được 1-2 giây rồi lại trôi đi.  Một phụ huynh chia sẻ: Bé Bắp 5 tuổi “Cô giáo mắng nó ‘nhìn cô giảng’. Em về tập cho nó nhìn em. Em cầm 2 tay giữ mặt nó, đếm 1, 2, 3 là nó giãy ra, mắt đảo như rang lạc. Em có cảm giác nó không thấy em”.  _Vì não của trẻ ADHD không lọc được kích thích. Mọi thứ xung quanh đều “kéo” mắt con đi. 2. KHÓ TẬP TRUNG VÀO NHIỆM VỤ CHÍNH – NHƯNG LẠI “SIÊU TẬP TRUNG” VỚI THỨ CON THÍCH Một phụ huynh chia sẻ: ở lớp cô giáo đang dạy chữ A, con lại đếm cái quạt trần có mấy cánh. Mẹ giao tô màu 1 bông hoa, con tô 2 nét rồi đứng dậy đi lấy siêu nhân.  Một phụ huynh chia sẻ: Bài tập về nhà 5 dòng. Bé Tin 6 tuổi ngồi vào bàn. 5 phút sau: uốn éo, bẻ bút, hỏi “mẹ ơi mấy giờ rồi”, đi vệ sinh, xin uống nước. 2 tiếng trôi qua vẫn 5 dòng đó.  Nhưng đưa iPad, Tin chơi Minecraft 1 tiếng không nhúc nhích.  _Lý giải_: Tivi, game kích thích dopamine ồ ạt. Học bài thì không. Não của trẻ ADHD đói dopamine nên nó chỉ “bật” với thứ gây hứng thú mạnh.

Theo thống kê, có khoảng 20% trẻ sinh ra gặp khó khăn về ngôn ngữ. Nghĩa là cứ 5 bé vào lớp mầm non, sẽ có 1 bé cần hỗ trợ. Con số này không hề nhỏ. Chậm nói không phải vì con “lười”, “bướng”, hay “sinh mổ”. Chậm nói là vì có 1 mắc xích trong chuỗi “nghe – hiểu – nói” của con bị đứt. Việc của chúng ta không phải ngồi lo. Mà là tìm ra mắc xích đó nằm ở đâu để nối lại. Dưới góc độ chuyên gia, tôi chia nguyên nhân thành 3 nhóm lớn. Mỗi nhóm có ví dụ thật. Cha mẹ đọc sẽ thấy: “À, thì ra con mình kẹt ở chỗ này”. NGUYÊN NHÂN 1: LỖI Ở “BỘ MÁY NẠP DỮ LIỆU” – NGHE NHÌN HIỂU BẮT CHƯỚC Học nói giống cài phần mềm vào máy tính. Phải có 4 bước: *Nạp vào → Xử lý → Hiểu → Xuất ra*. Hỏng 1 bước, cả 4 bước sẽ bị đứng. 1. Lỗi ở khâu “Nạp vào”: Tai nghe nhưng não không nhận _Dấu hiệu_: Gọi con 5 lần không quay lại, nhưng tiếng nhạc quảng cáo thì quay phắt.  _Một phụ huynh có bé 20 tháng tuổi chia sẻ_: Đi khám tai, sức nghe hoàn hảo. Nhưng test “nhận diện ngôn ngữ”, An không phân biệt được “ăn” và “ngủ”. Với bé, lời mẹ nói chỉ là tiếng ồn vô nghĩa như tiếng quạt máy.  _Vì dây thần kinh số 8 của con không mã hóa được âm thanh ngôn ngữ. Con nghe tiếng động, nhưng không “giải mã” được đó là tiếng người.  _Hệ quả_: Nạp vào rác, thì xuất ra không thể là lời nói có nghĩa. 2. Lỗi ở khâu “Nhìn”: Mắt con không kết nối với mắt mẹ  _Dấu hiệu_: Mẹ dạy nói, con nhìn trần nhà, nhìn tay mẹ, không bao giờ nhìn miệng mẹ.  Mẹ của bé Bin chia sẻ: Mỗi lần mẹ dạy “con cá”, Bin quay đi. Mẹ tưởng Bin hư. Nhưng không. Bin bị rối loạn xử lý thị giác. Con không lọc được đâu là “thông tin chính”. Miệng mẹ cử động, tivi nhấp nháy, con chó chạy qua... đều mạnh như nhau. Não Bin quá tải, nên chọn... không nhìn gì cả.  _Hệ quả_: Không nhìn miệng, không học được cách đặt lưỡi, đặt môi. Nên không bật âm được.